Privacyzorgen rondom slimme verkeerslichten: dringende oproep tot actie
De afgelopen jaren heeft de inzet van zogenoemde slimme of ‘tracking’ verkeerslichten in Nederland geleid tot aanzienlijke privacyzorgen bij zowel beleidsmakers als burgers. Deze verkeerslichten, die kunnen communiceren met mobiele telefoons van weggebruikers, zijn in staat grote hoeveelheden gegevens te verzamelen. Dat heeft de aandacht getrokken van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
Nu de AP opnieuw waarschuwt voor de privacyrisico’s, is het belangrijk dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) duidelijke maatregelen neemt om deze risico’s aan te pakken.
Waarom slimme verkeerslichten volgens de AP privacyrisico’s met zich meebrengen
Het idee achter trackingverkeerslichten is relatief eenvoudig: zij worden gebruikt om verkeersstromen te meten door verbinding te maken met apps op de mobiele telefoons van weggebruikers.
Wat deze systemen onderscheidt van traditionele detectielussen in het wegdek, is dat zij ook persoonsgegevens kunnen verzamelen. Dat roept belangrijke vragen op over de privacy van weggebruikers.
Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat dergelijke verkeerslichten contact kunnen maken met apps op hun mobiele telefoon. Daardoor kunnen gegevens worden verzameld over bijvoorbeeld volledige reisroutes, inclusief datum, tijd en snelheid. In bepaalde situaties kan dit overheden of wegbeheerders in staat stellen om verplaatsingen van personen in kaart te brengen.
De mogelijke gevolgen voor de privacy zijn daarom aanzienlijk.
Een belangrijk aandachtspunt is dat wegbeheerders volgens de AP niet altijd voldoende rekening houden met de privacyrisico’s die gepaard gaan met deze technologie. Ook bestaat er niet altijd voldoende duidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor de verzamelde gegevens, met wie deze worden gedeeld en op welke grondslag dat gebeurt.
Onder de AVG moeten dergelijke verantwoordelijkheden en gegevensstromen duidelijk zijn vastgelegd.
Deze aandachtspunten onderstrepen de noodzaak om het gebruik van trackingverkeerslichten zorgvuldig te beoordelen en te reguleren, zodat de verwerking van persoonsgegevens in overeenstemming is met de privacywetgeving en de rechten van betrokkenen voldoende worden beschermd.
De hernieuwde oproep van de AP benadrukt de ernst van de situatie. De toezichthouder wees het ministerie van IenW al in 2021 op de privacyrisico’s van trackingverkeerslichten.
In een recentere reactie heeft de AP opnieuw benadrukt dat onderzoek nodig is naar het ontwerp en het gebruik van deze systemen om vast te stellen of zij voldoen aan de AVG.
Daarnaast roept de AP het ministerie op om in gesprek te gaan met alle betrokken wegbeheerders om de geïdentificeerde privacyrisico’s effectief aan te pakken en waar mogelijk te beperken.
Verkeerslichten en privacy: enkele afsluitende opmerkingen
In een steeds verder gedigitaliseerde samenleving neemt ook de aandacht voor privacy toe. Het is daarom belangrijk dat toezichthouders, beleidsmakers en andere verantwoordelijke partijen de bescherming van persoonsgegevens vanaf het begin meenemen bij de inzet van nieuwe technologieën.
Bij slimme verkeerslichten moet een zorgvuldige balans worden gevonden tussen verkeersmanagement en privacybescherming. Technologische innovatie mag niet ten koste gaan van fundamentele rechten.
Door samenwerking tussen overheidsinstanties, toezichthouders, wegbeheerders en andere betrokken partijen kunnen passende oplossingen worden ontwikkeld om de privacyrisico’s van nieuwe technologieën, zoals trackingverkeerslichten, effectief te beheersen.
